Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol: Salgın çağına girdik

Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol: Salgın çağına girdik
Maymun çiçeği virüsü 16 ülkeye yayılmasıyla yeni bir salgın endişesi yaratıyor. Birgün'den Emre Yıldırım'a konuşan Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol, dünyanın salgın çağına girdiğini ve önemli önlemler alınması gerektiğini vurguladı.

Maymun çiçeği virüsünün görüldüğü ülke sayısı 16'ya çıktı. Belçika, bir hafta içinde 3 vaka görülmesiyle hastalara 21 günlük karantina getiren ilk ülke oldu. 16 ülkede doğrulana virüsle ilgili yaklaşık 100 vaka olduğu bildirildi. Virüsün ilk ortaya çıktığı İngiltere'de yetkililer, vaka sayısında artış beklediklerini duyurdular. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Dr. Tedros Ashanom Ghebreyesus, 75. Dünya Sağlık Asamblesi'nde yaptığı konuşmasında "“Dünyanın salgınlara hazırlıksız olduğu ortada” dedi ve DSÖ'nün son 5 yıl içinde doğal afet ve salgın hastalık gibi 120'nin üstünde acil duruma müdahale ettiğini belirtti.

OLASI 3 SENARYO

‘Yeni bir salgına neden olur mu?’ endişelerine yol açan maymun çiçeği virüsü merak edilen birçok soruyu da beraberinde getirdi. Birgün'den Emre Yıldırım'a konuşan Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol, “Yeni bir hastalık değil. Eskiden beri bildiğimiz hastalık. Çiçek hastalığıyla aynı aileden virüs. Hayvanlar arasında yayılan. Zaman zaman insanlara da sıçrama göstermiş, insandan insana bulaşma konusunda çok beceriksiz virüstü” dedi. Prof. Dr. Davutoğlu Şenol, maymun çiçeği vakalarının artmasıyla ilgili şu 3 senaryoyu dile getirdi:

1. Son yayılımla beraber, ortak kaynaktan seyahat aracılığıyla dünyaya yayıldı.

2. Virüs kendisini geliştirdi insana iyice adapte oldu.

3. Çiçek aşısıyla görece korunan grup vardı ancak artık çiçek aşısı olmadığı için duyarlı grup arttı ve böylece insandan insana yayılma başladı, artmaya da devam edecek.

Özellikle üçüncü senaryonun ‘vahim’ olduğunu dile getiren Prof. Dr. Davutoğlu Şenol, şöyle konuştu: “Bu 3 senaryondan birisi söz konusu. Ancak üçüncü senaryo korkutuyor. Yani insana çok adapte oldu ve biz gözden kaçırdık. Koronavirüs pandemisiyle çok uğraşıyorduk ve Afrika’da olup bitenle ilgilenemedik. 2017-2018’de binlerce kişiyi ilgilendiren salgın oldu ama çok ilgilenemedik. ‘Afrika’nın sorunu denildi’ ve başımıza bu geldi. Şimdi çiçek aşısı olmuş insanların yüzde 85-90 korunduğunu düşünüyoruz, senaryolardan ilk ikisi gerçek ise sadece yakın temasla cilt cilde temasla bulaşıyorsa, ortak seyahatle dağılmışsa ve ülkeler gerekli tedbirleri almışsa durdurabiliriz. Bazı bilinmezlerin olduğu, masada aşısı ve bildiğimiz bazı tedavileri olan bir virüs. Erken uyarı sistemlerini çalıştırmak gerekiyor.”

AŞI HIFZISIHHA’DA ÜRETİLDİ

2019 yılında Avrupa’da maymun çiçeği için onaylanan aşının 2011 yılında kapatılan Hıfzısıhha Enstitüsü’nde üretildiğine vurgu yapan Prof. Dr. Davutoğlu Şenol, sözlerini şöyle sürdürdü: “2019’da Avrupa’da maymun çiçeği için onaylanan aşı bir çiçek aşısı varyantı ve adı da ‘Ankara suşu’. Hıfzısıhha Enstitüsü’nde geliştirilmiş ve bir Alman üniversitesiyle iş birliğiyle tamamlanmıtı. Ülkeler bu aşıyı rezervlerinde bulunuyorlar. İngiltere yakın temaslılara uygulamaya başladı. İnsanlar arasında neden olduğunu bilmediğimiz yayılım mevcudiyeti var. Olası senaryolarla birlikte dikkat çeken endişe veren durum. Devletlerden iyi yönetilmesine talep etmemiz gerekiyor ve gerçekten de radarları iyi çalıştırırsak sıkıntı olmadan sakin sakin yürütebilmek mümkün olacak. Ülke yönetimlerinin kendisini acil durum içinde olmasını arzu ediyoruz.”

SALGINLAR HIZLANACAK

Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol, dünyanın artık salgınlar çağına girdiğine dikkat çekerek şöyle konuştu: “Hayvandan insana nasıl bulaşmaya başladı? Ormanlık alanların içine çok girdikçe, yaban hayatını ve oradaki dengeyi yok ettikçe, iklim krizini ciddiye almadıkça hâlâ betonlaşmaya devam ettikçe salgınları daha çok göreceğiz. Dünya artık virüslerin arka bahçesi. Salgınlar çağına girdik çok hızlı ve sık salgınlar olacak. Erken uyarı sistmeini çalıştırmayan birinci sağlık basamağını geliştirmeyen, bilimin kuralları gereği aşısını ve ilacını üretmeyen ülkeler için durum çok daha sıkıntılı olacak."

MAYMUN ÇİÇEĞİ VİRÜSÜYLE İLGİLİ 3 SORU

Nasıl bulaşıyor?

İnsandan insana solunum salgısı damlacıklarıylar ve çok yakın temasla bulaşıyor. Döküntülerin olduğu dönemde döküntüler aracılığıyla ve temas edilen giysi, çarşaf, havlu vs aracılığıyla bulaşabilir. Bu sebeple sık sık el yüz yıkamaya ve giysi, havlu, çarşaf gibi şeyleri ortak kullanmamaya özen gösterilmeli.

Çiçek Aşısı, Maymun Çiçeği virüsünden de korur mu?

Çiçek aşısı maymun çiceğinden yüzde 85-90'a kadar koruma sağlıyor.

Belirtileri neler?

Hastalık ilk olarak ateş belirtisiyle kendini gösteriyor. 2-3 gün içerisinde yüzde kabarcık şeklinde döküntüler oluyor. İlk dönemde ateş, halsizlik, sırt ağrısı belirtileri oluyor.