Soma’da hayatını kaybeden 301 madenci anıldı

Soma’da hayatını kaybeden 301 madenci anıldı
Manisa'nın Soma ilçesinde meydana gelen ve 301 madencinin hayatını kaybettiği facianın üzerinden sekiz yıl geçti. Acılı aileler adalet arayışını sürdürüyor, avukatlarıyla 'siyasi sebeplerden' tutuklu.

Soma'da 13 Mayıs 2014’te, vardiya değişimi sırasında çıkan yangının ardından galerilerin dumanla dolmasıyla başlayan maden faciasında hayatını kaybeden 301 işçi için anma etkinlikleri düzenleniyor. Saat 10.00’da, Soma’daki Maden Şehitliği ve Anıtı’na gelen Maden-İş sendikası üyeleri, mezarlara karanfil bırakıp dua etti. Sendika üyelerinin yanı sıra ölen madencilerin yakınları da sabahın erken saatlerinden itibaren mezarlığa geldi, Kur’an-ı Kerim okudu.

‘UMUDUMUZ VAR’

Oğlu Uğur Çolak’ı olayda kaybeden İsmail Çolak, 8 yılın kendileri için zor geçtiğini belirterek, “Acılarımız ilk günkü gibi devam ediyor. Çünkü bizim verdiğimiz adalet mücadelesi, çocuklarımızla birlikte göçük altında kaldı. Biz çocuklarımızın ölümüyle alakalı davayı Anayasa Mahkemesi’ne taşıyacağız. Mahkemelere güvenimiz kalmadı ama umudumuz var. Cumhuriyet tarihinin en büyük işçi katliamının sorumlularının hiçbirinin tutuklu olmadığı bir süreç yaşıyoruz ama bizi savunan avukatlar tutuklandı. Avukatlarımıza da selam gönderiyoruz” dedi.

‘İÇİM YANIYOR’

Faciada oğlu İbrahim Duman’ı kaybeden Zehel Duman da şunları söyledi:

“Ne hissedeyim, her zamanki gibi burukluk hissediyorum. Adalet yok, katiller dışarıya çıktı. Bizi savunan avukatlar içeri girdi, bu adalet mi? 301 kişi vefat etti. Tutuklu var mı? Yok. Senelerce mücadele verdik ama sözümüzü duyan olmadı. Anneyim, içim yanıyor.”

YAŞAMINI YİTİREN 301 MADENCİ ANISINA YÜRÜDÜLER

Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.’de, 13 Mayıs 2014’te meydana gelen maden faciasında yakınlarını, arkadaşlarını, babalarını, eşlerini kaybeden Somalılar, Cengiz Topel Meydanı’ndaki Soma Hükümet Konağı önünde toplandı. Bağımsız Maden İşçileri Sendikası öncülüğünde düzenlenen yürüyüşe yaklaşık 100 kişi katıldı. ‘Çalışmak Zulüm, Emeklilik Ölüm’ yazılı pankart açan kalabalık, Atatürk Caddesi’ne takiben yürüyen grup, Beşyol’daki Madenci Heykeli’nin önüne geldi. Yol boyunca, “Soma uyuma 301’e sahip çık”, “Çalışırken ölmek istemiyoruz” ve “301’i unutma, unuturma” sloganları atan kalabalık, madenciler için yoklama aldı. Yoklamada adı okunan ve yaşamını yitiren madenciler için kalabalık, ‘burada’ yanıtını verdi. Kalabalık daha sonra Madenci Heykeli önünde saygı duruşunda bulundu.

Bağımsız Maden İşçileri Sendikası Ege Şube Başkanı Ferhat Akılma, “301 madencimizi şehit verdik. Ne var ki suçlular, mükafatlandırılarak cezaevinden tahliye oldular. Biz bunun hesabını, bunları serbest bırakanlara sandıkta soracağız” dedi. Ayrıca sendika yöneticileri, yürüyüşe ilginin az olmasından şikayet etti.

Kalabalık daha sonra Soma Maden Şehitliği ve Anıtı’na geçip, yaşamını yitiren 301 madencinin mezarlarına çiçek bırakıp, dua etti. Saygı duruşunda bulunulmasının ardından kalabalık sessizce ayrıldı.

NE OLMUŞTU?

Facianın ardından Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi'nde sanıklar hakkında 'olası kastla insan öldürme’, ‘neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama', ‘bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümü ile birlikte birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma’, ‘taksirle birden fazla kişinin ölümü ile birlikte birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma’ suçlamalarıyla dava açıldı.

BİLİRKİŞİ RAPORU: BAKANLIKLARIN KUSURU VE İHMALİ VAR

Bilirkişi raporu, olayın önlenebilecekken ‘olumsuz ocak alt yap uygulamalar nedeniyle facia boyutuna ulaştığını' ortaya koydu. Ayrıca ilgili bakanlıkların ihmali ve kusuru olduğunu söylendi:

"Genel olarak kömür havzalarının yönetimi-denetimi ve özelde de kömür ocaklarında İş sağlığı ve güvenliği konulan ile ilgili mevzuat eksiklikleri ve yetersizlikleri nedeniyle Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın ihmali ve kusuru vardır.”

Söz konusu raporda, şirketin patronu Alp Gürkan’ın kazadan sonra kullandığı “Görevimden çekilmem, patron olmadığım anlamına gelmez” ifadesi de yer aldı. Gürkan’ın da sorumluluğunun bulunabileceğine işaret etti. 

‘GÜLEN CEMAATİ TARAFINDAN DÜZENLENEN BİR SABOTAJ’ SAVUNMASI

Yargılama sırasında şirkete yönelik ihmal suçlamalarını kabul etmeyen Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan ve avukatları,  "Ülkemiz PKK, DHKPC, FETÖ saldırısı altındadır. Bu örgütler Soma'yı da yapmışlardır” diyerek faciayı ‘sabotaj’ olarak niteledi.

Davayı başından beri yürüten Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı Aytaç Ballı, dosya karar aşamasına geldiğinde görevden alındı. Hazır olduğu bildirilen savcılık mütalaası, Ballı görevden alındıktan sonra açıklandı. Mütalaada, kastın öldürmeye yönelik olmadığı iddia belirtilerek, sanıkların ‘taksir' ve ‘bilinçli taksir’ ile öldürme suçlarından cezalandırılması talep edildi.

11 Temmuz 2018 tarihinde sonuçlanan davada, 51 sanıktan 37'si hakkında beraat kararı verildi. 

Beraat edenler arasında Soma Kömür İşletmeleri A.Ş'nin faciadan altı ay öncesine kadar yönetim kurulu başkanı olan Alp Gürkan da yer aldı. Can Gürkan'a "basit taksirle insan öldürme" suçundan 15 yıl, şirketin genel müdürü Ramazan Doğru ile genel müdür yardımcısı İsmail Adalı'ya "bilinçli taksirle insan öldürme" suçundan 22 yıl 6 ay ve aynı suçtan işletme müdürü Akın Çelik'e 18 yıl 9 ay hapis cezası verildi. 

Can Gürkan, Nisan 2019'da tahliye edildi.

YARGITAY’DAKİ HEYET DEĞİŞTİ, TAHLİYE KARARLARI GELDİ

Yerel mahkemenin kararı ardından dosya, istinaf mahkemesine gitti. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi kararın bozulmasını talep etti. Dosya, Yargıtay'a gönderildi. 

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, Eylül 2020'de Can Gürkan hakkında ‘basit taksirle insan öldürme’, Ramazan Doğru, İsmail Adalı, Akın Çelik hakkında ise ‘bilinçli taksirle insan öldürme’ ilişkin hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Yargıtay kararında oy birliği ile ‘sanıkların şirketteki pozisyonları gereği ocak içerisindeki yüksek riskleri bilmelerine rağmen faaliyetlerine uzun süre devam ettiklerine’ kanaat getirdi.

Karardan üç ay sonra Yargıtay 12. Ceza Dairesi heyetindeki beş üyenin üçü değiştirildi. Yeni heyet, 10 gün içerisinde sanıkların suçunu ‘olası kastla öldürme’ suçundan ‘bilinçli taksirle öldürme’ yönünde değiştirdi. Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Genel Müdürü Ramazan Doğru, müdür yardımcısı İsmail Adalı ve işletme müdürü Akın Çelik Yargıtay kararından sonra tahliye edildi. 

Şu an dosya kapsamında tutuklu sanık bulunmuyor.

AVUKATLAR TUTUKLU

Tutuklu tek bir sanığın kalmadığı davanın avukatlarından Can Atalay, hukuk tarihine skandal olarak geçen Gezi davası kapsamında 25 Nisan’da ve Selçuk Kozağaçlı 'örgüt yöneticiliği' suçlamasıyla 2017’de tutuklandı.